467
14 maja 2020

Maski typu FFP2 i FFP3 – czym się od siebie różnią?

Maski FFP2 i FFP3 różnią się m.in. efektywnością filtracji. Dla masek typu FFP2 wynosi ona 94%, a dla FFP3 – 99%. Maski FFP2 (przeciwpyłowe i antysmogowe) może stosować każdy. Maski FFP3 (antywirusowe i antybakteryjne), są przeznaczone dla personelu medycznego narażonego na kontakt z zakażonymi. 

Od soboty 27 lutego zmieniło się stanowisko Ministerstwa Zdrowia dotyczące środków ochrony indywidualnej. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów opublikowanym 26 lutego obowiązkowe jest zasłanianie ust i nosa wyłącznie przy użyciu maseczki. W nowym rozporządzeniu nie ma mowy o przyłbicach, szalikach czy chustach, które do tej pory stosowane były jako zamienniki maseczek. Minister Zdrowia wyjaśnia, że przyłbice mogą być stosowane jedynie dodatkowo, oprócz maseczki, jako element zabezpieczający oczy.  

Profesor Iwona Paradowska-Stankiewicz – krajowy konsultant w zakresie epidemiologii podczas konferencji prasowej podkreślała, że maseczki, które szczelnie przylegają do twarzy, mogą ograniczyć transmisję koronawirusa aż o 90%

Obowiązek zasłaniania nosa i ust

Źródło: Ministerstwo Zdrowia

Półmaski filtrujące – po co się je stosuje? 

Półmaski stosowane są w celu ochrony dróg oddechowych przed szkodliwymi cząstkami znajdującymi się w powietrzu. Aerozole i cząstki stałe unoszące się w powietrzu mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Przed wybuchem epidemii maski stosowane były głównie przez pracowników narażonych na wysokie stężenie pyłu, dymu i innych aerozoli we wdychanym powietrzu. Obecnie znajdują zastosowanie także w celu ograniczenia transmisji wirusa SARS-CoV-2. 

Jak wiadomo, wirus wywołujący chorobę COVID-19 w głównej mierze przenosi się drogą kropelkową. Aerozol powstaje w trakcie mówienia, kichania czy kaszlu. Dane dotyczące odległości, na jaką może rozprzestrzeniać się koronawirus wraz z aerozolem, są sporne. Najnowsze doniesienia mówią nawet o kilkunastu metrach. Ponadto wirus może unosić się w powietrzu nawet przez kilka minut. 

Przeczytaj również:
Jak prać maseczkę wielokrotnego użytku?
Jaką maseczkę stosować na koronawirusa SARS-CoV-2?

Maski filtrujące FFP2 i FFP3 – różnice 

Maski filtrujące typu FFP2 i FFP3, nazywane także półmaskami, zostały zaprojektowane tak, by dokładnie przylegały do twarzy, a całość wdychanego powietrza przechodziła tylko i wyłącznie przez filtr. W niektórych maskach umieszczony jest także zawór ułatwiający wydychanie powietrza. Obecność zaworu umożliwia także usuwanie pary wodnej, dzięki czemu maseczka pozostaje sucha przez długi czas.  

Maskę można nosić jedynie do momentu jej zawilgotnienia, ponieważ wilgoć sprzyja rozwojowi drobnoustrojów chorobotwórczych stanowiących zagrożenie dla zdrowia użytkownika. Wyposażenie maski w zawór wydłuża dopuszczalny czas jej noszenia. 

Problemem jest jednak to, że maski te nie filtrują powietrza wydychanego, a jedynie wdychane. Zapewniają przez to jedynie jednostronną ochronę użytkownika, a w przypadku osoby chorej stanowią zagrożenie dla innych. Maski z zaworem, w kontekście Covid-19, powinny być stosowane jedynie przez personel medyczny mający styczność z osobami chorymi. Pozostali użytkownicy powinni wybierać maski bez zaworu, filtrujące zarówno powietrze wdychane, jak i wydychane, stanowiące obustronną ochronę. 

Dla wyjaśnienia skrót FFP pochodzi od angielskiego „filtering face piece”. Funkcja ochronna masek w całej Europie jest standaryzowana zgodnie z normą EN-149. Półmaski filtrujące, w zależności od klasy ochrony, dzielą się na trzy typy: FFP1, FFP2, FFP3.   

Poszczególne klasy różnią się efektywnością filtracji oraz całkowitym przeciekiem wewnętrznym. Efektywność filtracji dla FFP1 wynosi 80%, dla FFP2 94%, a dla FFP3 99%. W uproszczeniu – im większy numer, tym większa ochrona. W Stanach Zjednoczonych korzysta się z kolei z oznaczenia N opatrzonego liczbą. Maska N95 zatrzymuje minimalnie 95% cząstek, a maska N99 – 99% cząstek.  

Maski FFP2 są określane jako przeciwpyłowe lub antysmogowe. Charakteryzują się wysoką skutecznością przeciwdrobnoustrojową. Dla celów ograniczenia transmisji wirusa SARS-CoV-2 rekomendowane jest stosowanie właśnie tych masek, ponieważ zapewniają optymalny stopień ochrony zarówno zwykłym użytkowników, jak i lekarzom

Maski FFP3 nazywane są antywirusowymi, antybakteryjnymi. Maski filtrujące FFP3 są w stanie zatrzymać ponad 99% cząstek. Dotyczy to bakterii, wirusów, a także szkodliwych pyłów. Stosowanie masek tego typu rekomendowane jest wyłącznie dla personelu medycznego bezpośrednio narażonego na kontakt z osobami chorymi lub potencjalnie zakażonymi

Dla usystematyzowania efektywność filtra rozumiana przez usuwanie x% wszystkich cząstek o średnicy 0,3 mikrometra lub większej przedstawia się w następujący sposób: 

  • FFP1 – co najmniej 80%, 
  • FFP2 – co najmniej 94%, 
  • N95 – co najmniej 95%, 
  • FFP3 i N99 – co najmniej 99%. 

Określenia efektywności filtracji dokonuje się przy użyciu cząstek o średnicy 0,3 mikrometra, ponieważ cechują się one największą zdolnością penetracji. Badania dowodzą, że maski FFP2, mające filtrować co najmniej 94%, w praktyce filtrują od 94% aż do 99%. Maski FFP2 oraz FFP3 w kontekście redukowania transmisji koronawirusa okazują się niemal tak samo skuteczne. Zarówno maski FFP2, jak i FFP3 mogą być stosowane wielorazowo. Należy jednak poddawać je odpowiedniej, dostosowanej do nich dekontaminacji, aby nie obniżyć efektywności filtrowania. 

Wybierając maskę ochronną, warto zwrócić uwagę także na inne oznaczenia umieszczane na maskach: 

  • CE – produkt został poddany procedurze oceny zgodności, gwarantuje spełnienie wymagań techniczno-prawnych; 
  • NR – półmaska jednorazowego użytku, przeznaczona do noszenia przez maksymalnie 8 h, nie należy jej zakładać ponownie; 
  • R – półmaska wielokrotnego użytku. 

Dlaczego warto nosić maski FFP2 i FFP3?

Maseczki FFP2 oraz FFP3 zapewniają zdecydowanie lepszą ochronę niż maseczki chirurgiczne czy bawełniane maseczki wielokrotnego użytku. Dzięki elementom regulującym szczelnie przylegają do twarzy i w znaczny sposób ograniczają możliwości transmisji wirusa SARS-CoV-2. Dlatego też stanowią obecnie najbardziej rekomendowany środek ochrony indywidualnej. 

Maseczki FFP2 są zdecydowanie łatwiej dostępne niż FFP3 i zapewniają bardzo wysoki poziom ochrony osobistej, który jest wystarczający w codziennym funkcjonowaniu. 

Maseczki filtrujące składają się z wielu warstw pełniących różne funkcje. Zazwyczaj posiadają warstwę wierzchnią, stanowiącą barierę antystatyczną oraz warstwę twarzową, wykonaną z delikatnych dla skóry i hipoalergicznych materiałów. Najważniejszą warstwą maseczek FFP2 i FFP3 jest warstwa filtrująca zapewniająca zatrzymywanie cząstek na odpowiednim dla danej klasy poziomie. Niektóre maseczki posiadają również warstwę grafenową, będącą dodatkowo barierą bakteriostatyczną. Przy wyborze maseczki warto zwrócić uwagę, czy spełnia ona odpowiednie wymagania. Maseczki powinny posiadać certyfikat CE

Jak długo można nosić maseczkę? 

Maseczki FFP2 i FFP3 posiadają specjalne oznaczenia określające, czy mamy do czynienia z maseczką jednorazową (NR – NonReusable), czy wielokrotnego użytku (R – Reusable). 

W przypadku maseczek jednorazowych (NR) rekomendowany czas użycia wynosi 8 godzin. Dla maseczek wielokrotnego (R) użytku jest to zazwyczaj 48 godzin

Co ważne, aby ponownie założyć maseczkę wielokrotnego użytku, należy ją odpowiednio zdezynfekować. Dekontaminację maseczki można przeprowadzić z użyciem promieniowania UV-C lub nadtlenku wodoru. Jest to jednak procedura trudna do przeprowadzenia w warunkach domowych. W badaniach naukowych udowodniono, że na tego typu powierzchniach koronawirus utrzymuje się do 3 dni. Maseczkę można więc odłożyć w bezpieczne miejsce na co najmniej 72 godziny.

Podsumowując, dla ochrony personelu medycznego powinno stosować się półmaski klasy FFP2 oraz FFP3. Maski FFP3 wykorzystywane powinny być jedynie przez lekarzy, pielęgniarki i inny personel medyczny mający bezpośredni kontakt z osobami chorymi lub podejrzanymi o zakażenie wirusem. W ich przypadku konieczna jest wysoka ochrona osobista. Używanie tego typu masek przez osoby nieprzeszkolone może stanowić zagrożenie dla ich zdrowia, gdyż w sposób znaczący utrudniają oddychanie. Dla większości społeczeństwa maski typu FFP2 są wystarczające, ponieważ zapewniają optymalny stopień ochrony. 

Przeczytaj również:
Maskne – trądzik wywołany noszeniem maseczki
Szczepionka na koronawirusa– co warto o niej wiedzieć?
Co to jest pulsoksymetr, jak działa i w jaki sposób czytać wyniki?
Saturacja krwi – co to jest, pomiar, norma oraz wartość krytyczna

 Źródła: 

  • Role of Mask/Respirator Protection Against SARS-CoV-2. Smereka J., Ruetzler K., Szarpak L., Filipiak K., Jaguszewski M. Anesth Analg. (2020). Journal List. 
  • Resolved Penetration of Filtering Materials from CE-Marked Filtering Facepiece Respirators. Serfozo, N., Ondráček, J., Zíková, N., Lazaridis, M. and Ždímal V. (2017). Size- Aerosol Air Quality Research. 
  • N95 Respirators vs Medical Masks for Preventing Influenza Among Health Care Personnel. A Randomised Clinical Trial. Lewis J. Radonovich Jr., MD, Michael S. Simberkoff, MD, Mary T Besessen. (2019). JAMA.  
  • Do N95 Respirators Provide 95% Protection Level Against Airborne Viruses, and How Adequate are Surgical Masks? Bałazy A.,Toivola M, Adhikari A. (2006) “American Journal of Infection Control 34. 
  • Virus Transfer from Personal Protective Equipment to Healthcare Employees’ Skin and Clothing.  Casanova L., Alfano-Sobsey E., Rutala W., Weber D., and Sobsey M. (2018) Emerging Infectious Diseases. 
  • Association between 2019-nCoV transmission and N95 respirator use. Wang X, Pan Z, Cheng Z. J Hosp Infect. (2020). PubMed 
  • Comparison of performance of three different types of respiratory protection devices. Lawrence RB, Duling MG, Calvert CA, Coffey CC. J Occup Environ Hyg. (2006). PubMed. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Henryk pisze:

    Większość maseczek jest dla ludzi z drobną twarzą czy są maseczki większe ?

  2. tak czy nie pisze:

    Moze ze trzy dni temu czytalem ze wilgoc pod maska ma zbawienny wplyw na nawilzanie drog oddechowych a teraz cos calkiem innego czytam :(. Czy Wy juz zescie do konca zwariowali? Tych „ekspertow” od wirusow nie jest duzo a i tak jak widac nie umieja sie dogadac i ustalic zeznan !!!! :(.

    1. Kazik pisze:

      Świeża wilgoć jest OK, ale stara zatęchła wilgoć (z namnożonymi grzybami i innymi drobnoustrojami) to już mniej OK. Po jakimś czasie trzeba maskę wyrzucić.

    2. Anonim pisze:

      BRAWO

  3. tak czy nie pisze:

    Czemu mamy nosic maseczki? Zeby sie i innych nie zarazac – taka padnie odpowiedz. A co sie stanie jezeli osoba zarazona nosi maseczke z wentylem? Juz Wam odpowiadam. Bedzie zarazal !!!!!!!Czyli noszenie takiej maseczki nie ma najmniejszego sensu. To jest logika wynikajaca z obserwacji. Rzadzacy pokazuja sie w najrozniejszych maseczkach i nawet takich z wentylem, czyli sa przykaldem zlego zachowania !!!! Oj duzo mam innych spostrzezen :(.

    1. Nnnn pisze:

      Będzie zarażać ale dużo mniej wydziela aerozolu przy mówieniu czy kaszlu czyli maseczka ma za zadanie zmniejszyć nie zlikwidować zarazanie.

    2. hbb pisze:

      Przykładem złego zachowania jest paradowanie bez maseczki, jak nasz prezydent podczas spotkań wyborczych w kilkoma tysiącami ludzi.

    3. Zamaskowany pisze:

      Jeśli wszyscy będą nosić maski ffp3, to nie będą sięwzajemnie zarażać. Tak to należy rozumieć. Ale będą zarażać „szalikowców”. Więc niech każdy dba najpierw o siebie, jeśli boi się zarazić.

  4. rysz pisze:

    Mówi się, że w Polsce brakuje lekarzy. Nieprawda, przecież co drugi to medyk i specjalista.

  5. Natalia pisze:

    Dlaczego maseczka ffp3 bez zaworu oddechowego filtruje powietrze tylko przy wdechu? Czy otoczenie nie jest w ogóle chronione?

    1. Damian pisze:

      Bez zaworka filtruje dwustronnie, z zaworkiem filtruje tylko wdychane powietrze a wydychane wychodzi zaworkiem bez filtracji

  6. Jaco pisze:

    pytanie jaka jest zdolność filtracji takiej maski N95 w stosunku do wirusów.. bo bakterie, cząstki smogu, ok zatrzymują w 95%.. z uwagi na rozmiar np bakterii. Ale wirusy? ich rozmiar zaczyna się od 18nm… czy te maski wogóle zatrzymują wirusy? dadzą radę.. możliwe że tak ale nie będzie to 95% jak się pisze.. to fizycznie nierealne

  7. arek pisze:

    Jestem nauczycielem. Czy jeśli będę miał na sobie maskę ffp2 na lekcjach to znaczy że chronię siebie nawet w 94% czyli nawet jak dzieci nie będą mieć żadnej maski ? Czy to 94% ochrony jest tylko wtedy jak uczniowie tęż będą mieć jakąś maseczkę.

    1. StefanTelefan pisze:

      To znaczy że uchronisz się w 94% przed cząsteczkami o wielkości 0,6mikrometra, a koronawirus jest mniejszy od 4 do 10 krotnie. Wstaw sobie kraty w oknie i oczekuj, że Ci muchy nie wlecą. Czy nauczyciel nie powinien czytać ze zrozumieniem?

    2. Kajci pisze:

      Filtruje 94 procent cząsteczek niezależnie od ich ilości w powietrzu. Pamiętaj o zmienianiu masek Arek!

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)