4
15 października 2020

Metoda Castillo Moralesa – na czym polega?

Logopedia jest niezwykle szeroką dziedziną nauki, która holistycznie patrzy na stan pacjenta. W kręgu jej rozważań oprócz oczywistego stanu wymowy jest rozwój człowieka w aspekcie embrionalnym, patologicznym, kulturowym, społecznym. Łączy w sobie wszelkie nauki związane z mówieniem, między innymi koncepcję Rodolfo Castillo Moralesa. 

Castillo Morales u dzieci

Metoda Castillo Moralesa, znana też jako ustno-twarzowa terapia regulacyjna, swoje początki miała w latach 70. XX wieku. Jej twórcą był pochodzący z Argentyny lekarz i rehabilitant Rodolfo Castillo Morales (1941-2011). Swoją metodę opracował na podstawie własnych doświadczeń zawodowych (w tym znajomości metod takich jak Bobath i Vojty) i wniosków, jakie wyciągnął z obserwowania stosunków w indiańskich plemionach, które panowały między rodzicami a dziećmi, tj. kontakt wzrokowy, dotyk. Według Castillo Moralesa takie relacje znacząco (i pozytywnie) wpływały na rozwój dzieci pod względem motorycznym, a także sprzyjały szybkiemu usamodzielnianiu się i zdobywaniu wiedzy.

Pierwszymi adresatami metody Castillo Moralesa były głównie dzieci z Zespołem Downa lub z wrodzonymi wadami, np. rozszczepami podniebienia. Obecnie jest ona stosowana u osób niepełnosprawnych, z mózgowym porażeniem dziecięcym, a także u osób niepełnosprawnych z powodu różnych chorób genetycznych czy z zaburzeniami sensomotorycznymi.

Techniki Metody Castillo Moralesa

W obrębie metody Castillo Moralesa mieszczą się dwie główne metody: 

  • neuromotoryczna terapia rozwojowa (NET), 
  • ustno-twarzowa terapia regulacyjna (ORT)

Każda z nich skierowana jest do osób z różnymi zaburzeniami. Metodę NET stosuje się u osób: 

  • z zaburzeniami napięcia mięśniowego,  
  • z zaburzeniami rozwoju sensomotorycznego,  
  • z porażeniami, 
  • po urazach czaszkowo-mózgowych,  
  • z przepuklinami,  
  • z wszelkimi schorzeniami mięśniowo-nerwowymi.  

Metoda ORT stosowana jest w przypadku osób (głównie dzieci), u których obecne są zaburzenia: 

  • ssania,  
  • żucia,  
  • oddychania, 
  • połykania,  
  • w obrębie rozwoju twarzy, szyi, jamy ustnej i gardła. 

Metody Castillo Moralesa polegają na pozytywnym oddziaływaniu na te części ciała, które biorą aktywny udział w spożywaniu posiłków, mówienia, a także normalizacji ich zaburzonego z różnych powodów napięcia mięśniowego. Efektem terapii jest polepszenie funkcji fizjologicznych pacjenta oraz zapobieganie pojawianiu się wad wymowy. Metoda Castillo Moralesa ma korzystny wpływ w trakcie leczenie ortodontycznego, które nierzadko trwa kilka lat, ponadto dobrze wpływa na pacjentów, u których stosowane są płytki przedsionkowe i podniebienne, w zależności od wad zgryzu.  

Techniki manualne w stymulacji ustno-twarzowej 

Terapia według Castillo Moralesa zakłada stymulację receptorów czucia powierzchniowego i głębokiego, a oprócz nich także receptorów wzrokowych, smakowych, przedsionkowych, słuchowych itd. Do technik manualnych zalicza się: 

  • głaskanie, 
  • ugniatanie, 
  • dotyk, 
  • wibrację, 
  • rozcieranie. 

Ponadto w stymulacji ustno-twarzowej ogromną rolę odgrywa prawidłowo wykonywany masaż ustno-twarzowy, którego podstawą jest przygotowanie mięśni twarzy do masowania. Proces przygotowania określany jest mianem modelowania. Wśród etapów masażu Castillo Moralesa znajdują się: 

  • modelowanie – mobilizacja skóry głowy poprzez masowanie mięśni twarzy w odpowiedniej kolejności, 
  • mobilizacja mięśnia okrężnego ust – w zależności od zaburzeń wargi są uciskane lub poddawane wibracji; delikatne rozciąganie, domykanie warg, 
  • mobilizacja policzków – symetryczny masaż płasko ułożonymi dłońmi, rozciąganie i wibracja, 
  • mobilizacja podbródka – uciskanie wraz z domykaniem warg, gładzenie, 
  • mobilizacja wszystkich mięśni twarzy – przeprowadzenie wibracji w celu regulacji napięcia mięśni mimicznych twarzy.

Castillo Morales – dla kogo? 

Terapia regulacyjna dedykowana jest osobom z: 

  • mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD), 
  • nieprawidłowym ułożeniem żuchwy, szczęki, 
  • afazją,  
  • autyzmem, 
  • mutyzmem, 
  • porażeniami twarzy i asymetrią, 
  • zaburzeniami w zakresie spożywania pokarmów, oddychania, żucia, ssania, gryzienia, 
  • nadmiernym ślinieniem. 

Jakich efektów można się spodziewać? 

  • lepsza artykulacja, 
  • lepsza sprawność języka, 
  • prawidłowe ustawienie szczęki względem żuchwy, 
  • ustabilizowanie napięcia mięśniowego, 
  • wyprowadzenie pacjenta ze ślinotoku (ograniczenie lub zahamowanie ślinienia), 
  • polepszenie funkcji połykania, ssania, oddychania, żucia. 

Nierzadko masaż Castillo Moralesa stosowany jest już u najmłodszych pacjentów w celu zapobiegania nieprawidłowym doświadczeniom na tle sensomotorycznym, które mogą doprowadzić do rozwoju patologicznych wzorców. Ponadto stosuje się ją wspomagająco podczas terapii rozwoju społecznego, psychoruchowego, emocjonalnego. Często towarzyszy również podczas terapii integracji sensorycznej. 

Jak wygląda sesja terapeutyczna? 

Pacjent ułożony jest na plecach, a jego głowa umieszczona jest między nogami terapeuty. Terapia zaczyna od się od tzw. ciszy motorycznej, której celem jest regulacja napięcia, oddechu, ustabilizowanie pozycji. Następnie ma miejsce rozciąganie karku, masowanie i kolejno stymulacja określonych punktów twarzy, w kolejności: 

  • punkt gładzizny nosa, 
  • punkt kąta oka, 
  • punkt skrzydełka nosa, 
  • punkt wargi górnej, 
  • punkt kąta ust, 
  • punkt bródki, 
  • punkt dna jamy ustnej. 

Metoda Castillo Moralesa stosowana jest dzisiaj na całym świecie. Aby móc prowadzić terapię tą metodą, wymagane jest odbycie intensywnych kursów i odpowiednie przygotowanie do warsztatu pracy.  

Źródła: 

  • L. Sadowska, Neurofizjologiczne metody usprawniania dzieci z zaburzeniami rozwoju, wyd. Impuls, Kraków 2006, 
  • S. Masgutowa, A. Regner, Rozwój mowy dziecka w świetle integracji sensomotorycznej, wyd. Continuo, Wrocław 2009, 
  • R. Castillo Morales, Ustno-twarzowa terapia regulacyjna  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Castillo Morales u dzieci
Czytaj także
27 września 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
05 sierpnia 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
26 lipca 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
21 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
08 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)