34
11 marca 2021

Mięśniaki macicy – czy są niebezpieczne dla zdrowia kobiety?

Mięśniaki macicy to guzy, które dotyczą nawet co drugiej kobiety. Wiele z nich nie jest tego świadoma, ponieważ zwykle nie dają żadnych objawów i są diagnozowane przypadkiem podczas wizyty u ginekologa. 

Czym są mięśniaki macicy? 

Mięśniaki, inaczej włókniaki macicy, to niezłośliwe guzy zbudowane z komórek mięśni gładkich macicy oraz (rzadziej) z komórek mięśni gładkich struktur otaczających macicę. Zwykle pojawiają się u kobiety w wieku rozrodczym. Nie są związane z ryzykiem raka macicy i praktycznie nigdy się w niego nie rozwijają. Różnią się wielkością. Mogą mieć postać od małych, niewykrywalnych ludzkim okiem zmian do masywnych guzów, zmieniających kształt macicy.

Mięśniaki macicy – patogeneza i czynniki ryzyka 

Przyczyny powstawania mięśniaków macicy nie są znane. Podejrzewa się, że mięśniaki powstają z komórki macierzystej w mięśniach gładkich macicy. Komórka ta dzieli się, tworząc coraz większy guz.  

Znane są jednak czynniki, które zwiększają ryzyko powstania mięśniaków. Należą do nich: 

  • czynniki genetyczne – ekspresja genów kodujących receptory dla hormonów. Jeśli mama miała mięśniaki, istnieje duże ryzyko, że rozwiną się one u córki; 
  • hormony – estrogen i progesteron stymulują rozwój mięśniaków, które mają ich większe stężenie niż okoliczne tkanki macicy. Mięśniaki kurczą się po menopauzie, gdy stężenie estrogenu i progesteronu spada; 
  • rasa – mięśniaki macicy występują częściej u osób rasy czarnej; 
  • wiek wystąpienia pierwszej miesiączki – pierwsza miesiączka przed 12. rokiem życia zwiększa ryzyko rozwoju mięśniaków; 
  • czynniki metaboliczne – otyłość, nadciśnienie tętnicze, dieta bogata w czerwone mięso, wysoka podaż kofeiny i alkoholu; 
  • rodność – ciąże przed 25. rokiem życia zmniejszają ryzyko rozwoju mięśniaków. 

Mięśniaki macicy – epidemiologia 

Mięśniaki to najczęstsze guzy żeńskich narządów płciowych. Występują nawet u 50-60% kobiet. Nie zdarzają się często przed 20. rokiem życia, ale po 50. roku życia pojawiają się już u 70% kobiet. 

Mięśniaki macicy – objawy  

Objawy zależą od lokalizacji, ilości i wielkości mięśniaków. Wiele kobiet nie ma żadnych objawów. Występują one tylko u 30-40% osób. Najczęściej są to: 

  • mocne krwawienie miesiączkowe lub miesiączka trwająca więcej niż tydzień, 
  • ból, uczucie pełności lub ucisku w miednicy, 
  • częste oddawanie moczu, 
  • zaparcia, 
  • ból pleców lub nóg, 
  • niepłodność i niemożność donoszenia ciąży. 

Mięśniaki macicy – rozpoznanie 

Podstawowym badaniem jest USG, dzięki któremu możemy zobaczyć lokalizację i zmierzyć mięśniaki. Dokładniejszym narzędziem jest rezonans magnetyczny (MRI), używany głównie u kobiet z większymi macicami lub u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Innym badaniem, które może zlecić ginekolog, jest histeroskopia, podczas której narzędzie z miniaturową kamerą – histeroskop – pozwala na obejrzenie w powiększeniu wnętrza macicy i precyzyjne pobranie wycinków. 

Mięśniaki macicy – leczenie 

Istnienie wiele opcji terapeutycznych. Zależą one od rodzaju i wielkości mięśniaka, ale też od wieku pacjentki i życzeń zachowania płodności.  

  • Obserwacja – wiele kobiet nie odczuwa żadnych objawów, dlatego czasami obserwacja jest najlepszym wyborem. Mięśniaki rosną bardzo powoli i zmniejszają się po menopauzie. 
  • Leczenie farmakologiczne – powoduje zmniejszenie objawów związanych z mięśniakami macicy, jednak nie powoduje ich zniknięcia, a jedynie redukcję rozmiaru. 
  • Minimalnie inwazyjne metody nieoperacyjne – do tych metod zaliczamy embolizację lub okluzję tętnic macicznych. Zmniejsza to ukrwienie guza i doprowadza do jego obumarcia. 
  • Minimalne inwazyjne metody operacyjne – metody histeroskopowe, laparoskopowe, ultraminilaparotomia. 
  • Metody klasycznej chirurgii – chirurgiczne usunięcie macicy. 

Mięśniaki macicy a ciąża 

Mięśniaki macicy zwykle nie wpływają na zajście w ciążę. Zdarzają się jednak przypadki, gdzie mięśniaki, szczególnie te podśluzówkowe, mogą prowadzić do niepłodności lub poronień. Mięśniaki mogą również zwiększać ryzyko niektórych powikłań w ciąży. Należą do nich między innymi; 

  • niska masa urodzeniowa,  
  • poród przedwczesny, 
  • przedwczesne oddzielenie łożyska

Mięśniaki macicy to niezłośliwe guzy powstające z komórek gładkich macicy. Ich występowanie może nie dawać żadnych objawów i często są rozpoznawane przypadkowo podczas rutynowych badań. Mogą powodować wiele powikłań, włącznie z niepłodnością, dlatego tak ważne są regularne badania u ginekologa. Obserwacja wzrostu i rozwoju mięśniaków macicy pozwoli dobrać najlepszą metodę leczenia.  

Źródła 

  • Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia Tom2, PZWL 2020. 
  • https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/uterine-fibroids/symptoms-causes/syc-20354288. 
  • https://www.nhs.uk/conditions/fibroids/. 
  • Abbas A.K., Aster J.C., Kumar V., Patologia Robbins, Edra Urban & Partner 2013.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
14 września 2021 Alicja Olewiecka
08 czerwca 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
07 maja 2021 mgr Ewelina Pietrzak
12 kwietnia 2021 mgr farm. Sylwia Kulikowska-Figiel
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)