2
22 października 2020
Monika Cichocka Autor
Autor
mgr farm.
Monika Cichocka

Mniszek lekarski – właściwości i zastosowanie

Czy jedna roślina może być zarówno rośliną jadalną, pastewną, miododajną i leczniczą? Odpowiedzią na to pytanie jest mniszek lekarski! Ziele i korzeń mniszka to surowce farmaceutyczne działające moczopędnie i wpływające na trawienie. Korzeń i liście mogą być również spożywane np. w sałatce. 

Czy jedna roślina może być zarówno rośliną jadalną, pastewną, miododajną i leczniczą? Odpowiedzią na to pytanie jest mniszek lekarski! Ziele i korzeń mniszka to surowce farmaceutyczne działające moczopędnie i wpływające na trawienie. Korzeń i liście mogą być również spożywane np. w sałatce. 

Mniszek lekarski jest rośliną występującą na całym świecie. W zależności od miejsca pochodzenia wyróżnia się wiele odmian i gatunków. Porasta on siedliska ruderalne, łąki, murawy, widne lasy. Można go także powszechnie spotkać na polach uprawnych  tam zaś jest traktowany jako chwastMniszek należy do bylin, czyli roślin, które żyją dłużej niż dwa lata. Jego budowa jest nam zapewne znana, ponieważ to właśnie z nim powinniśmy kojarzyć pospolite „dmuchawce”, które są charakterystyczne dla jego fazy owocowania. Stanowią one aparat lotny ułatwiający rozsiewanie rośliny za pomocą wiatru.  

Mniszek lekarski – zastosowanie 

Mniszek lekarski ma wiele zastosowańMoże być wykorzystywany jako roślina pastewna, jednak spożyty przez zwierzęta w większych ilościach może mieć na nie toksyczny wpływ.  

Możemy go także użyć jako jeden ze składników wiosennej sałatki, ponieważ jest on rośliną jadalną. Zarówno korzeń, jak i liście możemy spożywać na surowo lub po ugotowaniu. Najpierw należy jednak zredukować jego gorzki smak. W tym celu roślinę powinno osłonić się przed słońcem na kilka dni przed zbiorem. 

Mniszek lekarski w koszyku

Mniszek lekarski należy także do roślin miododajnychDługi, bo około 30dniowy okres kwitnienia pozwala pszczołom na dłuższy dostęp do pyłku i nektaru. Spekuluje się, iż wydajność miodowa z kwiatów mniszka wynosi ok. 20 kg miodu z hektara porośniętego tą rośliną. Miód mniszkowy ma jasnożółty kolor i szybko się krystalizuje.  

Z mniszka lekarskiego można również samodzielnie sporządzić syrop o konsystencji miodu. Wystarczy zebrać kwitnące, żółte kwiaty mniszka (najlepiej w okresie od końca kwietnia do maja) i ugotować je z cukrem oraz wodą, cały czas mieszając. Następnie roztwór należy przesączyć przez gazę i dalej gotować do uzyskania konsystencji miodu (ok. 2-4 h).   

Ziele mniszka – właściwości  

Ziele mniszka lekarskiego stanowi także surowiec farmaceutyczny. Musi zostać zebrane wczesną wiosną, przed kwitnieniem oraz zostać wysuszone w temperaturze nie wyższej niż 40°C.  

Do substancji chemicznych o znaczeniu farmaceutycznym zaliczamy:  

  • kwasy fenolowe: kawowy, ferulowy, cykoriowy, chlorogenowy 
  • flawonoidy: glikozydy luteoliny, apigeniny, kwercetyny, 
  • kumaryny, 
  • związki mineralne (sole potasu), 
  • witamina C, witaminy z grupy B, β-karoten (w młodych liściach), 
  • polisacharydy, inulina 

Ziele mniszka jest stosowane jako surowiec moczopędny, saluretyczny. Może być podawany w niewydolności i stanach zapalnych nerek. Wzmaga także wydzielanie żółci oraz obniża poziom cukru we krwi. Jego wyciągi podaje się też w przypadku braku łaknienia 

Korzeń mniszka również jest surowcem farmaceutycznymKorzenie muszą zostać zebrane wiosną lub jesienią oraz wysuszone w naturalnych warunkach, najlepiej w zacienionym i przewiewnym miejscu. Jako alternatywę można zastosować suszarnię (temperatura do 30°C).  

Korzeń mniszka w swym składzie zawiera: 

  • kwasy fenolowe i ich estry: cykoriowy, chlorogenowy, 
  • laktony seskwiterpenowetetrahydroridentyna B, glukozydy kwasu taraksynowego, 
  • glikozydy: syrynginadiydrosyryngina, 
  • triterpeny: β- amyrynataraksasterol 
  • fitosterole, 
  • politerpeny, żywice,  
  • inulinę, 
  • związki mineralne (głównie sole potasu). 

Dzięki występowaniu powyższych związków korzeń mniszka ma szerokie zastosowanie w leczeniu schorzeń gastrycznych. Zwiększa ilość soku żołądkowego oraz żółci, ułatwia jej przepływ w drogach żółciowych. Usprawnia także procesy trawienia, a nawet obniża poziom cukru we krwi. 

Może być stosowany: 

  • w niewydolności wątroby,  
  • w momencie niedostatecznego wydzielania soku żołądkowego 
  • w celu ułatwienia trawienia, 
  • jako środek moczopędny,  
  • jako środek obniżający poziom cukru w początkowym stadium cukrzycy 

Jak wid, jedna roślina może mieć wiele różnych zastosowań, dzięki czemu korzystają z niej nie tylko ludzie, ale i zwierzęta. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
25 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
23 listopada 2020 mgr Mateusz Durbas
27 października 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
07 października 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
30 września 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
18 marca 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
22 sierpnia 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
20 sierpnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
24 czerwca 2019 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)