11
06 kwietnia 2021

Neuroborelioza – co to jest?

Neuroborelioza to choroba wielonarządowa, a jej objawy przypominają chorobę depresyjną. Atakuje układ nerwowy poprzez nieustępujący stan zapalny tkanki nerwowej. Co jest przyczyną i jakie są objawy tej choroby? 

Neuroborelioza – czym jest i jakie są jej objawy? 

Jest to postać boreliozy z Lyme, wywołanej przez krętki Borrelia, której dolegliwości dotyczą układu nerwowego. Lokalizacja procesu chorobowego jest możliwa w każdym jego miejscu. Bakterie chorobowe docierają do organizmu po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza. Do układu nerwowego wędrują za pośrednictwem naczyń krwionośnych, włókien nerwowych i naczyń limfatycznych. Choroba ta wpływa destrukcyjnie na struktury mózgu, powodując ciągły i postępujący proces zapalny tkanki nerwowej oraz demielinizację, która wywołuje problemy z pamięcią i koncentracją. Zajęcie układu nerwowego może nastąpić zaraz po zakażeniu, po kilku miesiącach, a nawet po kilku latach od czasu ukąszenia przez kleszcza.  

Przeczytaj również:
Jak bezpiecznie wyciągnąć kleszcza?
Jakich chorób przenoszonych przez kleszcze możemy uniknąć dzięki szczepieniom?

Podstawowymi objawami, z którymi najczęściej zgłaszają się pacjenci, są zmęczenie, senność i bóle stawowe. Wielokrotnie wyniki badań pacjenta są prawidłowe, stąd trudność w zdiagnozowaniu choroby. Borelioza neurologiczna w swoich objawach może przypominać m.in.: 

  • zapalenie nerwów,  
  • zwyrodnienie kręgosłupa, najczęściej odcinka szyjnego,  
  • stwardnienie rozsiane,  
  • chorobę Parkinsona,  
  • uszkodzenie błędnika.  

Neuroborelioza bardzo często mylona jest z depresją

Charakterystyczny dla boreliozy jest także rumień wędrujący. Pojawia się on u ok. 50% zakażonych. Zdarza się też, że uwidacznia się w zupełnie innym miejscu aniżeli w miejscu ukąszenia kleszcza. 

Na podstawie obrazu klinicznego proponuje się podział neuroboreliozy na 3 stadia: 

  • Stadium I – dominuje fibromialgia, czyli bolesność i drżenia mięśni, łagodna depresja. 
  • Stadium II – obejmuje zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia psychiczne w postaci zaburzeń afektywnych i osobowości. 
  • Stadium III – przewlekłe zapalenie mózgu i rdzenia połączone z otępieniem i jadłowstrętem psychicznym. 

Jak zdiagnozować neuroboreliozę? 

Rozpoznanie neuroboreliozy opiera się na bardzo dokładnym wywiadzie z pacjentem i uchwyceniu objawów charakterystycznych dla tej choroby oraz poddaniu się badaniom laboratoryjnym na wykrycie krętków Borrelia. Najczęściej do jej wykrycia wykorzystywany jest test PCR. Diagnostyka laboratoryjna bywa trudna z uwagi na częste wyniki fałszywie ujemne. Im późniejsza faza choroby, tym badanie PCR jest niestety mniej czułe. 

Leczenie neuroboreliozy 

W leczeniu neuroboreliozy najczęściej stosowana jest antybiotykoterapia. Lekiem z wyboru jest cefalosporyna III generacji, np. ceftriakson. Możliwe jest przyjmowanie leków w domu, jednak w cięższych przypadkach konieczne jest leczenie szpitalne i dożylne podawanie antybiotyków. Leczenie może trwać od jednego do trzech miesięcy. W pierwszej fazie choroby podaje się także leki przeciwobrzękowe, np. mannitol, a w leczeniu przeciwzapalnym można wykorzystać niesteroidowe leki przeciwzapalne takie jak kwas acetylosalicylowy, ibuprofen czy piroksykam. Kiedy stan zapalny przedłuża się, stosowane są kortykosteroidy.  

Niekiedy jednak objawy neuroboreliozy utrzymują się mimo zastosowanego leczenia i antybiotykoterapii. Może wynikać to z faktu, że martwe patogeny po ich niepełnej degradacji podtrzymują nadal stan zapalny. Dzieje się tak z racji małej zdolności regeneracyjnej ośrodkowego układu nerwowego. Uszkodzenie tkanki nerwowej bywa na tyle rozległe, że niemożliwym jest uzyskanie pełnego wyzdrowienia. Do głównych przyczyn takiej sytuacji zalicza się zbyt późne rozpoznanie, zbyt mała dawka stosowanego antybiotyku czy też zbyt krótkie jego podawanie

Post Lyme syndrome 

Jest to zespół objawów, które mimo zastosowanego leczenia nadal się utrzymują. Syndrom ten rozpoznaje się, gdy zaburzenia układu nerwowego utrzymują się ponad pół roku od zakończenia antybiotykoterapii. Typowymi objawami są nieustępujące bóle mięśni i stawów, uczucie zmęczenia, zaburzenia pamięci. 

Czy każde ukąszenie kleszcza prowadzi do rozwoju choroby? 

Warunkiem zakażenia jest obecność drobnoustrojów chorobotwórczych w organizmie kleszcza. Zaledwie kilka procent kleszczy zarażonych jest krętkami z rodzaju Borrelia. Dodatkowo większość zakażeń niszczona jest na wczesnym etapie przez własne mechanizmy obronne układu odpornościowego człowieka. 

Pamiętaj! 

W przypadku ukąszenia najważniejsze jest jak najszybsze usunięcie kleszcza. Miejsce po ukąszeniu należy oczyścić i zdezynfekować oraz obserwować co najmniej przez miesiąc. W razie pojawienia się jakichkolwiek objawów warto udać się do lekarza. 

Przeczytaj również:
Borelioza – jakie są jej stadia?
Borelioza – jak rozpoznać wczesną infekcję po ukąszeniu kleszcza?
Dieta w boreliozie – po jakie produkty sięgać, a jakich unikać?
Leczenie boreliozy – jakie zioła mogą pomóc?

Źródła: 

  • Zajkowska J., Hermanowska-Szpakowicz T., Grygorczuk S. i wsp., Neurobolerioza, VIA MEDICA ISSN 1734–5251. 
  • Radomska M. Borelioza, Wydawnictwo Harde, 2019. 
  • brm-med.pl/jak-leczyc-neuroborelioza.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
05 sierpnia 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
26 lipca 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
08 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
07 lipca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
29 czerwca 2021 dr Ewa Fiedorowicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)