7
29 marca 2019

Ostre zapalenie trzustki – przyczny, objawy, leczenie

Ostre zapalenie trzustki to proces obejmujący zarówno samą trzustkę, jak i tkanki ją otaczające oraz niekiedy narządy odległe. Choroba ma nieprzewidywalny przebieg i może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji. Warto zapoznać się z jej najczęstszymi przyczynami i zastanowić nad własnym stylem życia.

Czym jest ostre zapalenie trzustki?

Ostre zapalenie trzustki częściej dotyka mężczyzn. Zapadalność w ich przypadku wynosi od 10 do 30 na 100 000 osób na rok. U kobiet jest ona o ok. 10-30% niższa. Istotą choroby jest przedwczesna aktywacja proenzymów trzustkowych do aktywnych enzymów. Zaktywowane enzymy powodują niszczenie okolicznych tkanek. W niektórych przypadkach obserwuje się rozwój masywnej martwicy oraz uszkodzenia narządów sąsiednich i odległych. W przebiegu procesu dochodzi do rozwoju reakcji zapalnej obejmującej sam narząd, jak i ogólnoustrojowej.

Wyróżnia się dwie postacie ostrego zapalenia trzustki:

  • śródmiąższowe obrzękowe ostre zapalenie trzustki, występujące zdecydowanie częściej, stanowiące do 90% przypadków,
  • martwicze zapalenie trzustki, w przebiegu którego obserwuje się rozwój martwicy narządu.

Ostre zapalenie trzustki – przyczyny

W 80% za rozwój ostrego zapalenia trzustki odpowiada jeden z dwóch głównych czynników – po 40% przypadków jest wywoływanych przez alkohol oraz choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W 10% przypadków nie udaje się zidentyfikować czynnika sprawczego. Pozostałe 10% jest wywoływane przez czynniki, takie jak zaburzenia lipidowe (hipertriglicerydemia), niektóre leki, powikłania operacji brzusznych i inwazyjnych procedur w obrębie układu pokarmowego, zaburzenia hormonalne, choroby autoimmunologiczne i inne

Ostre zapalenie trzustki – objawy

Pierwszym objawem pojawiającym się w przebiegu ostrego zapalenia trzustki jest silny ból brzucha. Lokalizuje się on najczęściej w nadbrzuszu, niekiedy w lewym górnym kwadrancie brzucha i może promieniować do kręgosłupa. Ból ma charakter ciągły, w pierwszych godzinach  narasta, aby ostatecznie osiągnąć stały poziom. Często występują towarzyszące mu nudności i wymioty, które nie przynoszą ulgi. Obserwuje się również gorączkę. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić zaburzenia świadomości, spadki ciśnienia tętniczego i wstrząs. Wskutek toczącego się w jamie brzusznej procesu zapalnego może dojść do zaburzenia perystaltyki jelit z zatrzymaniem gazów i stolca – niedrożnością porażenną. Zaobserwowanie wyżej wymienionych symptomów jest wskazaniem do pilnego zgłoszenia się po pomoc lekarską!

Jak diagnozuje się ostre zapalenie trzustki?

W diagnostyce ocenia się aktywność enzymów trzustkowych we krwi i moczu. Użyteczne jest również oznaczenie wykładników stanu zapalnego oraz markerów uszkodzeń narządowych. W celu uwidocznienia ognisk zapalnych i martwiczych w trzustce, stosuje się badania obrazowe, takie jak USG lub tomografia komputerowa. W niektórych przypadkach żółciopochodnego zapalenia trzustki użyteczne jest zastosowanie badań inwazyjnych połączonych z postępowaniem terapeutycznym.

Jak przebiega ostre zapalenie trzustki?

Przebieg ostrego zapalenia trzustki jest bardzo nieprzewidywalny. W większości przypadków (60-70%) jest on łagodny. Jednak w 30-40% dochodzi do rozwoju martwicy trzustki, ciężkich powikłań ogólnoustrojowych i uszkodzeń narządów wewnętrznych. Na ciężki przebieg bardziej narażone są osoby powyżej 55 roku życia oraz otyłe, z BMI > 30kg/m2.

Ostre zapalenie trzustki – leczenie

Leczenie ostrego zapalenia trzustki jest wielokierunkowe i polega na wyrównywaniu zaburzeń powstających w organizmie, minimalizowaniu skutków zapalenia i martwicy oraz stabilizowaniu stanu chorego. Interwencje terapeutyczne dostosowywane są indywidualnie do stanu pacjenta i  przebiegu choroby. Niestety rokowanie w ostrym zapaleniu trzustki jest niepewne.

Przeczytaj również:
Przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy, leczenie

Źródła:

  • Wereszczyńska-Siemiątkowska U., Ostre Zapalenie Trzustki; Wielka Interna- Gastroenterologia, Medical Tribune, wyd. elektroniczne,
  • Dąbrowski A., Jurkowska G., Wereszczyńska-Siemiątkowska U., Ostre Zapalenie Trzustki; Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Cukrzyca i ostre zapalenie trzustki a suplementy diety

W przypadku ostrego zapalenia trzustki niepotrzebna jest dodatkowa suplementacja. Należy przede wszystkim trzymać się bezwzględnie zaleceń lekarskich dotyczących diety. Po…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)