16
29 grudnia 2020

Rokitnik zwyczajny czy niezwyczajny?

Rokitnik zwyczajny, bo o nim mowa, do zwyczajnych roślin z pewnością nie należy. Jest prawdziwą skarbnicą cennych substancji, mających korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Ponadto zawiera bardzo dużo stabilnej witaminy C, czym wyróżnia się na tle innych jej źródeł. Warto więc przyjrzeć się tej roślinie nieco dokładniej i lepiej poznać jej prozdrowotne właściwości. 

Rokitnik zwyczajny – charakterystyka 

Rokitnik zwyczajny (łac. Hippophaë rhamnoides) należy do roślin z rodziny oliwnikowatych. Łacińska nazwa rokitnika wywodzi się od dwóch greckich słów: hippis – koń oraz pháo – błyszczący i nawiązuje do czasów starożytności, kiedy karmione liśćmi rokitnika konie miały piękną, błyszczącą sierść. W Polsce nazywany jest także rokitnikiem ciernistym oraz oblepichą, co z kolei nawiązuje do jego wyglądu. 

Rokitnik to krzew lub niewielkie drzewo osiągające zwykle do 5 m wysokości, chociaż można spotkać się także z wyższymi okazami. Jego łodygi pokryte są ostrymi cierniami oraz wąskimi, podwiniętymi na końcu liśćmi o szarozielonym zabarwieniu z wierzchu i srebrnym zabarwieniu od spodu. Rokitnik jest rośliną dwupienną, co oznacza, że występują u niego dwa rodzaje kwiatów – żółte i rosnące pojedynczo kwiaty żeńskie oraz zielone, kuliste kwiatostany będące kwiatami męskimi. Owoce rokitnika to zaokrąglone, soczyste, pomarańczowe jagody wielkości ziarnka grochu. Pojawiają się we wrześniu i rosną tak gęsto, że sprawiają wrażenie, jakby wręcz oblepiały łodygi, do czego nawiązuje polska nazwa oblepicha. 

Rokitnik zwyczajny – występowanie 

Rokitnik zwyczajny występuje w Europie i Azji. W Polsce naturalnie rośnie na piaszczystych terenach nadmorskich. Ze względu na rozbudowane korzenie wykorzystywany jest też w miejscach wymagających utrwalenia podłoża, takich jak wydmy, pobocza drogowe czy skarpy. Ze względu na ciekawy wygląd znaleźć go można również w parkach, gdzie pełni funkcję dekoracyjną. Sadzony jest także jako krzew owocowy w ogrodach i sadach.   

Rokitnik zwyczajny – właściwości i działanie 

Owoce rokitnika są nieocenionym źródłem witaminy C – zawierają jej dużo więcej niż cytryna. Co ważne, wykazuje ona znacznie większą stabilność, a więc nie ulega rozkładowi tak szybko, jak ma to miejsce w przypadku jej innych źródeł roślinnych. Dzięki temu owoce rokitnika nie tracą wiele na wartości nawet w przypadku obróbki termicznej czy dłuższego przechowywania. 

Oczywiście to nie koniec listy związków, które w nim występują. Jego owoce są źródłem wielu innych substancji czynnych takich jak: 

  • witaminy z grupy B, witamina E, D, K oraz prowitamina A, 
  • kwasy organiczne, 
  • nienasycone kwasy tłuszczowe, 
  • flawonoidy, 
  • fosfolipidy, 
  • garbniki, 
  • pektyny, 
  • makro- i mikroelementy (m.in. potas, magnez, wapń, żelazo, sód, mangan, miedź). 

Rokitnik zwyczajny – zastosowanie 

Chociaż najczęściej wykorzystywane są owoce rokitnika, to należy wspomnieć, że surowcem zielarskim są zarówno owoce, jak i jego nasiona oraz liście. Bogactwo prozdrowotnych składników sprawia, że ma on szerokie zastosowanie wewnętrzne, jak i zewnętrzne.  

Zastosowanie wewnętrzne 

Imponujący skład rokitnika sprawia, że wykorzystywany jest on w zapobieganiu i leczeniu wielu schorzeń. Wskazania do jego zastosowania to między innymi: 

  • infekcje bakteryjne i wirusowe objawiające się gorączką, 
  • stany zapalnych różnych narządów, 
  • długo utrzymujące się biegunki, 
  • wrzody żołądka i dwunastnicy, 
  • drobne krwawienia, 
  • postępujące objawy reumatoidalnego zapalenia stawów.

Zastosowanie zewnętrzne 

Z owoców rokitnika pozyskiwany jest wysokiej jakości olej zawierający w swoim składzie między innymi karoten, luteinę, zeaksantynę oraz kwas oleopalmitynowy. Olej ten wykazuje korzystne działanie w procesie gojenia się ran oraz regeneracji naskórka. Działa leczniczo na trądzik, stany zapalne skóry oraz egzemy. Znalazł zastosowanie w leczeniu uszkodzeń skóry i błon śluzowych powstałych np. wskutek urazów mechanicznych, promieni słonecznych, odleżyn czy oparzeń, a także przy zapaleniu pochwy, szyjki macicy oraz nadżerkach. 

Co więcej, olej ten pozytywnie wpływa na wygląd naszej skóry – pobudza proces regeneracji, zapobiega przedwczesnemu starzeniu, poprawia jej strukturę i koloryt oraz sprawia, że staje się wygładzona. Te dobroczynne właściwości sprawiają, że chętnie wykorzystuje się go przy produkcji kosmetyków do pielęgnacji twarzy, ciała oraz włosów.  

Rokitnik zwyczajny – przeciwwskazania 

Choć rokitnik to prawdziwa bomba witaminowa i niewątpliwie działa korzystnie na zdrowie, to podobnie jak w przypadku innych produktów, tak i w przypadku rokitnika istnieją przeciwwskazania do jego stosowania. Przede wszystkim nie powinny po niego sięgać osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę roślinę lub którykolwiek z zawartych w niej składników. 

Nie powinny go również przyjmować osoby cierpiące na: 

  • kamicę nerkową,  
  • ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, 
  • zapalenie trzustki lub wątroby.  

Ze względu na brak badań nie zaleca się stosowania rokitnika przez kobiety w ciąży i karmiące.

Źródła: 

  • Kiełtyka-Dadasiewicz A. Rośliny w nowoczesnej kosmetologii. WAWSSP, Lublin 2016. 
  • Malinowska P., Olas B. (2016) Rokitnik – roślina wartościowa dla zdrowia. Kosmos 65: 285–292. 
  • Senderski M. Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie. Wydawnictwo Mateusz Senderski, Podkowa Leśna 2017. 
  • Ożarowski A, Jaroniewski W. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. IWZZ, Warszawa 1987.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Ostropest i inne zioła

Ostropestu nie powinno zalewać się wrzątkiem ze względu na degradację związków czynnych. W zasadzie żadnych ziół nie powinno się zalewać…

Zobacz więcej

Krem na trądzik i przebarwienia z kwasem azelainowym - jak stosować?

Kwas azelainowy wykazuje działanie keratolityczne (złuszczające), przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Normalizuje nadmierne rogowacenie naskórka oraz zmniejsza produkcję łoju. Rozjaśnia przebarwienia i…

Zobacz więcej

Jak pozbyć się blizn po trądziku na cerze dojrzałej?

Jeśli dotychczasowe działania nie przyniosły skutku, zalecałabym skonsultować się z dermatologiem.  Ślady po bliznach można spróbować zmniejszyć, używając żeli silikonowych.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
22 października 2021 Natalia Górska
20 października 2021 mgr Anna Dulska
18 października 2021 Natalia Górska
18 października 2021 Natalia Górska
23 września 2021 mgr Mateusz Durbas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)