8
16 listopada 2018
Bartosz Raszkiewicz Autor
Autor
mgr farm.
Bartosz Raszkiewicz
Magister farmacji, absolwent Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pracownik jednej z Aptek Gemini. Prywatnie miłośnik wędkarstwa.

Świnka – przyczyny, objawy, leczenie

Świnka to zakaźna choroba wywołana wirusem z rodziny paramyksowirusów. Zazwyczaj u osób zaszczepionych przebiega bez powikłań lub całkowicie bezobjawowo. Czasem jednak może prowadzić do poważniejszych dolegliwości. Jakie są objawy świnki? Jak ją leczyć i jakie są możliwe powikłania?

Świnka to zakaźna choroba wywołana wirusem z rodziny paramyksowirusów. Zazwyczaj u osób zaszczepionych przebiega bez powikłań lub całkowicie bezobjawowo. Czasem jednak może prowadzić do poważniejszych dolegliwości. Jakie są objawy świnki? Jak ją leczyć i jakie są możliwe powikłania?

Przyczyny i objawy świnki

Przyczyną tzw. nagminnego zapalenia przyusznic jest infekcja wirusem świnki. Przenosi się on między ludźmi drogą kropelkową lub przez inną formę kontaktu ze śliną chorego. Sztućce czy szklanki, na których są pozostałości skażonej śliny, także mogą być przyczyną zainfekowania wirusem świnki. Charakteryzuje się on dość dużą zakaźnością (zdolnością zarażania). Najczęściej chorują na świnkę dzieci między 5. a 15. rokiem życia, ale przypadki tej choroby mogą występować również u dorosłych. Panuje powszechna opinia, że na świnkę można zachorować tylko raz w życiu, jednak jest ona błędna. Odnotowywano bowiem bardzo rzadkie przypadki kilkukrotnego przebycia choroby. Po zainfekowaniu okres wylęgania wirusa wynosi 2-3 tygodnie. Chory jest w stanie zarażać już na 2-3 dni przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby i do 10 dni po ich ustąpieniu. Do zakażenia najczęściej dochodzi wiosną i jesienią, a znacznie rzadziej w pozostałych porach roku.

Wirus świnki

Leczenie świnki

Przebieg choroby ma zazwyczaj łagodny charakter, czasem przebiega całkowicie bezobjawowo (nawet u połowy chorych), ale zdarzają się również cięższe przypadki. Pierwsze objawy są mało charakterystyczne. Najczęściej chore dziecko staje się markotne i dostaje nieznacznej gorączki (około 38 °C). Dochodzi do tego brak apetytu i złe samopoczucie ogólne, a także bóle głowy i mięśni. Początkowo dolegliwości te mogą być mylnie kojarzone z grypą. Później jednak gorączka się podwyższa i (w około połowie przypadków) dochodzi do wystąpienia najbardziej charakterystycznego symptomu świnki, czyli obrzęku ślinianek przyusznych. Z tą przypadłością wiąże się szereg konsekwencji. Skóra w tych okolicach staje się napięta, a obrzękowi towarzyszy silny ból promieniujący aż do żuchwy. Dolegliwości bólowe nasilają się przy próbie otwarcia szerzej ust. Jedzenie, a nawet mówienie może sprawiać problem. Na szczęście obrzęk nie trwa długo. Po upływie ok. 3-4 dni zaczyna się zmniejszać, by po tygodniu całkowicie ustępuje. Należy jednak pamiętać, że pomimo często teoretycznie błahych objawów, świnka zawsze wymaga konsultacji lekarskiej, zwłaszcza jeśli chodzi o przypadki zachorowań wśród dzieci.

Powikłania świnki

Jak wiele chorób wirusowych, także świnka może wywołać powikłania. Wirus zazwyczaj atakuje ślinianki przyuszne, ale czasem infekcja obejmuje też inne okolice. Do najczęstszych należą:

  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: zazwyczaj o łagodnym przebiegu. Objawia się bólem głowy, wymiotami i sztywnością karku. Chory często nie może w takiej sytuacji zgiąć szyi na tyle, żeby broda dotknęła klatki piersiowej.
  • Zapalenie jąder: najczęściej dotyczy jednego jądra. W przebiegu zapalenia znacznie się powiększa i staje się bolesne. Czasem zdarza się, że wirus zaatakuje oba narządy, co w efekcie może prowadzić do późniejszej bezpłodności. Panuje opinia, że jest to częste powikłanie świnki, ale tak naprawdę zdarza się sporadycznie. Zapalenie dotyczy zazwyczaj osób dorosłych i nastoletnich. Rzadko dotyka dzieci.
  • Zapalenie jajników: podobnie jak zapalenie jąder, może być jedno- lub obustronne. Wiąże się zazwyczaj z dolegliwościami bólowymi i nie grozi niepłodnością.
  • Zapalenie trzustki: według niektórych źródeł może dotyczyć nawet 10% chorych na świnkę. Towarzyszy mu tępy ból w nadbrzuszu, który promieniuje aż do pleców. Dodatkowo występują biegunka i wymioty. W przebiegu zapalenia trzustki temperatura ciała znacznie wzrasta, co może skutkować dreszczami.

Rzadziej mogą występować również inne powikłania, np.:

  • ataksja,
  • zapalenie rdzenia,
  • głuchota,
  • zapalenie mięśnia sercowego.

Są to przypadki marginalne. W powikłaniach świnki szybka interwencja medyczna pozwala w większości przypadków skutecznie zwalczyć problem.

Leczenie świnki

Leczenie świnki, podobnie jak wielu innych chorób wirusowych, ma charakter objawowy. Polega przede wszystkim na podawaniu preparatów o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Obolałe okolice ślinianek warto ogrzewać, np. szalikiem lub maściami rozgrzewającymi, co bardzo często przynosi ulgę. Choremu należy zapewnić spokój i izolację. W profilaktyce świnki kluczową rolę odgrywają szczepienia. Zazwyczaj stosuje się szczepionkę MMR, która zapewnia ochronę także przed odrą i różyczką. Podaje się dwie dawki. Pierwszą u dzieci w 13-14 miesiącu życia, a drugą w 10. roku życia. Po wprowadzeniu obowiązkowych szczepień, liczba zachorowań na świnkę znacznie spadła.

Świnka to choroba wirusowa, która często ma łagodny przebieg lub nie daje całkowicie żadnych objawów. Nie można jej jednak lekceważyć, bo może wywołać poważne powikłania. Każdy przypadek zachorowania, w szczególności u dzieci, powinien zostać skonsultowany z lekarzem w celu uniknięcia niebezpiecznych konsekwencji wynikających z nieleczonej świnki.

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
10 czerwca 2020 mgr farm. Natika Karolak
05 maja 2020 dr Ewa Fiedorowicz
26 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
04 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
04 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
24 października 2019 mgr farm. Hanna Lengiewicz
17 października 2019 mgr farm. Hanna Lengiewicz
01 października 2019 Rafał Suchodolski
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)