5
29 stycznia 2021

Wody lecznicze – jakie korzyści płyną z ich spożywania?

Naturalna woda mineralna to woda podziemna, która jest wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi. Od wody wodociągowej różni się zawartością składników mineralnych, a także czystością chemiczną i mikrobiologiczną. Ma charakterystyczny stabilny skład, a w niektórych przypadkach także właściwości korzystnego fizjologicznego oddziaływania na ludzki organizm. 

W Polsce obrót wodami mineralnymi regulują głównie: 

  • Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych, 
  • Dyrektywa 2009/54/WE. 

Kiedy można mówić o tym, że woda mineralna jest lecznicza? 

Aby wody mineralne zostały uznane za lecznicze, muszą być poddane odpowiednim badaniom, oceniającym zawartość m.in. 

  • zdysocjowanych składników mineralnych, takich jak kationy, np. amonu, sodu, potasu, wapnia, magnezu, manganu, litu oraz aniony, np. chlorkowy, bromkowy, jodkowy, siarczkowy, siarczanowy, wodorowęglanowy, 
  • składników niezdysocjowanych – związki boru i krzemu, 
  • składników gazowych – dwutlenek węgla, siarkowodór, radon, 
  • potencjalnie szkodliwych dla zdrowia fenoli, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), pestycydów. 

Ocenia się również czystość mikrobiologiczną wody pod względem wybranych szczepów bakterii (m.in. E. coli, P.aeruginosa, S.faecalis, Clostridia). 

Wody lecznicze – podział 

Dla właściwości prozdrowotnych największe znaczenie ma skład ilościowy i jakościowy zawartych w niej związków chemicznych, a także ich odpowiednie proporcje. Na tej podstawie wyróżnia się trzy główne grupy wód podziemnych, które mogą mieć właściwości lecznicze: 

  • wody mineralne – zawierające min. 1000 mg rozpuszczonych składników w 1dm3, w tym sole chlorkowe, siarczanowe i wodorowęglanowe sodu, magnezu i wapnia, 
  • wody słabo zmineralizowane (swoiste) – zawierające mniej niż 1000 mg/1dm3 powyższych składników, ale za to inny dominujący pierwiastek lub związek chemiczny, np. 
  • woda jodkowa – 1 mg jodków, 
  • woda siarczkowa – 1 mg siarczków lub związków siarki (II), 
  • woda fluorkowa – 2 mg fluorków, 
  • woda żelazista – 10 mg żelaza (II), 
  • woda krzemowa – 70 mg kwasu metakrzemowego, 
  • szczawa – 1 g wolnego dwutlenku węgla, 
  • woda kwasowęglowa – 250-999 mg wolnego dwutlenku węgla, 
  • wody mineralne swoiste – wody spełniające jednocześnie kryteria obu wymienionych wód. 

Mineralne wody lecznicze – właściwości 

Mineralne wody lecznicze mają wyjątkowe właściwości prozdrowotne, związane z obecnością składnika swoistego, dużą zawartością składników mineralnych (co najmniej 4000 mg/l) i/lub odpowiednią ich proporcją. Ich działanie jest potwierdzone wieloletnim zastosowaniem, badaniami klinicznymi i długoletnimi obserwacjami. Nie są remedium na choroby, w których są stosowane, ale pełnią istotną funkcję pomocniczą i są nieodłącznym elementem leczenia uzdrowiskowego. 

Najpopularniejsze wody lecznicze 

Do najbardziej znanych wód leczniczych należą: 

  • Zuber – woda typu szczawa, stosowana przy problemach ze strony układu pokarmowego: nadkwasocie, wrzodach, schorzeniach wątroby, pęcherzyka żółciowego i trzustki. Polecana również dla osób odchudzających się, z zaburzoną przemianą materii i nieprawidłowym metabolizmem glukozy. 
  • Jan – hipoosmotyczna szczawa, ma działanie moczopędne, korzystne przy chorobach nerek i dróg moczowych. Zapobiega powstawaniu kamieni nerkowych. Działa korzystnie w cukrzycy i leczeniu nadwagi i otyłości. 
  • Słotwinka – hipoosmotyczna szczawa. Zawiera lit i magnez, co pozwala na zastosowanie jej w chorobach układu nerwowego, stresie, niepokoju, bezsenności, pobudliwości. Wykorzystywana również przy wszelkiego rodzaju alergiach, cukrzycy, wspomagająco w zaburzeniach trawienia. 
  • Henryk – pomaga w chorobach układu pokarmowego, nadkwasocie, przy cukrzycy, w zaburzeniach metabolizmu i przy nadwadze. Może być stosowana również profilaktycznie w niedoborach jodu. 
  • Józef – stosowana w przewlekłych chorobach nerek i dróg moczowych, kamicy nerkowej, dnie moczanowej. 
  • Franciszek – wskazana w chorobie wrzodowej, nieżycie żołądka i dwunastnicy, zaparciach, niedoborze jodu. 
  • Helena, Stefan, Józefina – szczawy jodkowe, stosowane w zaburzeniach przewodu pokarmowego, astmie, alergiach, chorobach reumatycznych, chorobach nefrologicznych, podwyższonym cholesterolu, otyłości, chorobach tarczycy i profilaktyce niedoboru jodu.

Wody lecznicze, ze względu na wysoką zawartość składników mineralnych i łatwy wpływ na równowagę kwasowo-zasadową organizmu, przy chęci regularnego stosowania powinny być pite ściśle pod kontrolą lekarza. Ich dawkowanie jest dobierane indywidualnie. Wody takie pije się powoli, małymi łykami. Co najmniej godzinę przed ich zastosowaniem nie powinno się spożywać surowych warzyw i owoców. 

Niektóre wody można mieszać ze sobą, a także stosować zewnętrznie – w płukankach i inhalacjach. 

Woda jest podstawą życia. Powszechnie wiadomo, jak bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu jest jej codzienna podaż. Odpowiednio dobrana, stosowana pod kontrolą lekarza woda lecznicza może istotnie wspomóc leczenie przewlekłych schorzeń. Natomiast pijąc na co dzień dobrej jakości wody mineralne, nie tylko nawadniamy organizm, ale też dostarczamy niezbędnych mikro- i makroelementów. 

Źródła: 

  • Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa potwierdzającego te właściwości. 
  • Quattrini S., Pampaloni B., Brandi M.L. Natural mineral waters: chemical characteristics and health effects. Clin Cases Miner Bone Metab. 2016 Sep-Dec; 13(3): 173–180. 
  • Costa-Vieira D., Monteiro R., Martins M.J. Metabolic Syndrome Features: Is There a Modulation Role by Mineral Water Consumption? A Review. Nutrients. 2019 May; 11(5): 1141. 
  • Wasserfurth P., Schneider I., Ströhle A., Nebl J., Bitterlich N., Hahn A., Effects of mineral waters on acid–base status in healthy adults: results of a randomized trial. Food Nutr Res. 2019; 63: 10.29219/fnr.v63.3515. 
  • Zair Y., Kasbi-Chadli F., Housez B., Pichelin M., Cazaubiel M., Raoux F., Ouguerram K., Effect of a high bicarbonate mineral water on fasting and postprandial lipemia in moderately hypercholesterolemic subjects: a pilot study. Lipids Health Dis. 2013; 12: 105.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Tabletki antykoncepcyjne a leki na astmę - interakcje

Zgodnie z dostępną wiedzą farmaceutyczną pomiędzy wymienionymi preparatami nie występują interakcje mające wpływ na wchłanianie bądź działanie substancji. Domyślam się,…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. iva97 pisze:

    zgadzam się, że te wody pite świeże ze źrodel wspomagają organizm, ale zastanawia mnie czy jesli taka woda jest trzymana w plastikowej butelce z data waznosci rok lub dwa, to czy taka kupiona w sklepie nadal ma swoje wlasciwości ?

    1. mgr farm. Magdalena Fuszara pisze:

      Dzień dobry.
      Producent odpowiada za jakość swojego produktu, która powinna być cały czas taka sama i niezależna od sposobu przechowywania. Dlatego należy przyjąć, że wartość zdrowotna takiej wody jest zachowana do końca daty ważności.

Czytaj także
27 września 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
20 września 2021 mgr Natalia Adamczuk
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)