128
11 lutego 2019
Patrycja Królikiewicz-Kurek Autor
Autor
lek.
Patrycja Królikiewicz-Kurek
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Pasjonatka Reumatologii i Endokrynologii. Współtwórczyni i prelegentka wykładów o tematyce reumatologicznej dla Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Uczestniczka licznych medycznych konferencji naukowych i szkoleniowych.

Salmonella – przyczyny, objawy, leczenie

Salmonella spp to bakterie stanowiące najczęstszy czynnik etiologiczny biegunek bakteryjnych na całym świecie. Jak przenosi się zakażenie, jak przebiega i jakie leczenie stosuje się w jego przypadku?

Salmonella spp to bakterie stanowiące najczęstszy czynnik etiologiczny biegunek bakteryjnych na całym świecie. Jak przenosi się zakażenie, jak przebiega i jakie leczenie stosuje się w jego przypadku?

Bakterie Salmonella

Salmonella to rodzaj bakterii Gram-ujemnych. Dzieli się je na dwa podstawowe gatunki, z których S. Enterica jest gatunkiem odpowiedzialnym za choroby ludzi i zwierząt. W obrębie gatunku wyróżnia się liczne serotypy. Do najbardziej znanych należą serotypy S. Typhi odpowiedzialny za rozwój duru brzusznego i S. Paratyphi odpowiedzialny za rozwój durów rzekomych. Za salmonellozy, tak zwane zatrucia pokarmowe, najczęściej odpowiada S. Enteritidis.

Przyczyny salmonelli

Salmonella – jak dochodzi do zakażenia?

Bakterie Salmonella zakażają zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Można je spotkać głównie u drobiu, ale również u zwierząt gospodarskich, takich jak świnie czy owce, a nawet u zwierząt domowych. Salmonella kolonizuje przewód pokarmowy zakażonego stworzenia. U człowieka możliwe jest zarówno objawowe zakażenie, jak i bezobjawowe nosicielstwo bakterii. W obu przypadkach taki osobnik stanowi źródło dalszego zakażania innych osób.

Do zarażenia bakterią może dojść:

  • drogą pokarmową – poprzez spożycie zanieczyszczonych jaj, mięsa drobiowego, majonezu czy mleka,
  • poprzez bezpośredni kontakt z zakażonym człowiekiem lub zwierzęciem,
  • poprzez picie wody zanieczyszczonej odchodami – w ten sposób powstają tzw. epidemie wodne, głównie w krajach rozwijających się.

Salmonelloza – przebieg

Objawy zakażenia rozwijają się po 10-48 godzinach od nabycia bakterii. Salmonellozy wywołane przez pałeczki inne niż S. Typhi i S. Paratyphi najczęściej przyjmują postać nieżytu żołądkowo-jelitowego. Bakterie, po dostaniu się do przewodu pokarmowego człowieka, wędrują do końcowego odcinka jelita cienkiego i początkowego odcinka jelita grubego. Tam wnikają do nabłonka jelitowego i wywołują w nim rozwój reakcji zapalnej. Drogą układu chłonnego mogą dostać się dalej do węzłów chłonnych, wątroby i śledziony. U osób z obniżoną odpornością bakterie mogą rozprzestrzeniać się dalej do odległych narządów, powodując ciężkie zakażenie ogólnoustrojowe.

Nieżyt żołądkowo-jelitowy wiąże się z występowaniem objawów takich jak:

  • silne lub bardzo silne bóle brzucha o charakterze kurczowym, z nagłym parciem na stolec,
  • biegunka, zwykle wodnista o zielonkawym zabarwieniu, niekiedy z domieszkami krwi,
  • śluz,
  • nudności,
  • wymioty,
  • gorączka lub stan podgorączkowy.

U osób z obniżoną odpornością, na przykład przyjmujących leki immunosupresyjne lub będących w trakcie leczenie onkologicznego, zakażenie może przybrać postaci narządowe, takie jak:

  • zapalenie pęcherzyka żółciowego,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie kości i stawów,
  • zapalenie nerek,
  • zapalenie wsierdzia,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

W niektórych przypadkach może rozwinąć się nawet ciężka sepsa z niewydolnością wielonarządową.

Diagnostyka Salmonelli

Podstawą rozpoznania salmonellozy jest wyhodowanie bakterii w próbkach kału lub w przypadku postaci narządowych i zakażenia uogólnionego, z krwi czy innych płynów ustrojowych.

Leczenie Salmonelli

W przypadku nieżytu żołądkowo-jelitowego nie stosuje się rutynowo leczenia przeciwbakteryjnego. Takie postępowanie uzasadnione jest faktem, że zakażenie zwykle ulega samoograniczeniu, a zastosowanie antybiotyku zwiększa ryzyko rozwoju bezobjawowego nosicielstwa Salmonelli. Antybiotyk stosuje się natomiast w zakażeniach uogólnionych, z zajęciem narządów wewnętrznych, w sepsie, zakażeniach przedłużających się i o ciężkim przebiegu oraz u pacjentów narażonych na ciężki przebieg choroby ze względu na występujące u nich osobnicze czynniki ryzyka.

W nieżycie żołądkowo-jelitowym standardowe leczenie polega na:

  • uzupełnianiu płynów,
  • uzupełnianiu elektrolitów – dostępne są proszki do sporządzenia doustnych płynów elektrolitowych.

W przypadku odwodnienia przekraczającego 10% masy ciała, konieczna może się okazać hospitalizacja i dożylne uzupełnienie utraconych płynów.

W każdym przypadku ostateczną decyzję o sposobie i miejscu leczenia podejmuje lekarz, po ocenie stanu pacjenta i występujących u niego czynników ryzyka.

Źródło:

Choroby jelita cienkiego wywołane przez bakterie, Alicja Wiercińska-Drapało, w: Wielka interna – gastroenterologia, wyd. Medical Tribune.

Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece. Więcej na temat e-recepty przeczyta…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jaka jest norma CRP we krwi?

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

Hanna Lengiewicz

mgr farm.

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Preparat standaryzowany - co to znaczy?

Surowce roślinne charakteryzują się zmiennym składem chemicznym zależnym od warunków ekologicznych uprawy. Stanowi to ogromny problem dla gałęzi przemysłu, które…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 lutego 2020 Rafał Suchodolski
07 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
06 lutego 2020 mgr Izabela Skowrońska
04 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
04 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej